Wijn decanteren Oaksupreme

Wijn decanteren: moet het wel of niet? De betekenis, waarom en hoe lang decanteren?

Door: Robert Harte, 14 februari 2016, 20:21

Dit artikel gaat over wijn decanteren. Moet je wijn decanteren? Nee, niet perse, maar er zijn praktische redenen om het soms wel te doen. Wijn decanteren is onderwerp van discussie. De vraag is of decanteren de smaak en geur van de wijn wel of niet verbetert.

We vertellen in dit artikel niet of je wel of niet moet decanteren want dat is persoonlijk. Wel gaan we in op de vraag of gedecanteerde wijn beter smaakt en ruikt, wat decanteren betekent en wat er gebeurt met de wijn tijdens het decanteren. We vertellen redenen om wijn wel te decanteren, maar ook om het niet te doen. Tot slot staat in de conclusie advies over wanneer wel te decanteren.

Aan het einde van het artikel staat een lijst waarin staat hoe lang wijn moet decanteren.

Inhoudsopgave

  • Smaakt en ruikt gedecanteerde wijn beter?
  • De betekenis van decanteren
  • Wat is wijn decanteren of luchten en wat gebeurt er met de wijn?
  • Dé redenen om wijn wel of niet te decanteren
  • Is wijn decanteren nostalgie?
  • Welke wijn decanteren en hoe lang?
  • Conclusie: wanneer wel of niet wijn decanteren?

Smaakt en ruikt gedecanteerde wijn beter?

Of gedecanteerde wijn beter smaakt en ruikt is omstreden. Er zijn mensen die beweren dat decanteren de smaak en geur altijd verbetert. Daarentegen zijn er ook mensen die vinden dat de smaak en geur juist verslechteren. Overtuigend bewijs voor één van beide beweringen hebben we tot op heden niet gevonden.

Onze conclusie is: het is niet bewezen dat decanteren de smaak en geur wél of niet positief beïnvloedt. Echter, decanteren kan de smaak, geur en drinkervaring verbeteren vanwege diverse praktische redenen. De redenen zijn verderop in dit artikel te lezen. Maar eerst vertellen we de betekenis van decanteren en wat er gebeurt met de wijn tijdens het decanteren.

De betekenis van decanteren

Decanteren van wijn betekent: het overschenken van wijn vanuit de fles in een andere container, ook wel een decanteerder genoemd. Een decanteerder is meestal een vaas die is afgesloten met een dop of plug. Een decanteerder zorgt ervoor dat een groot oppervlak van de wijn in contact komt met lucht.

Wat is wijn decanteren of luchten en wat gebeurt er met de wijn?

Decanteren of luchten is het in contact brengen van wijn met zuurstof in de lucht. De zuurstof reageert met bestandsdelen in de wijn. Vervolgens vinden er chemische processen plaats in de wijn die de smaak en geur beïnvloeden. Dit proces noemt men oxidatie.

De snelheid van het decanteerproces hangt af van:

  • De hoeveelheid lucht die in contact is met de wijn. Hoe meer lucht, hoe sneller het proces verloopt. Bijvoorbeeld wijn in een wijnglas ronddraaien versnelt het proces
  • De samenstelling van de wijn. De samenstelling hangt af van de gebruikte druiven en hoe de wijn is gemaakt, de wijze van rijping en de leeftijd. Een wijn met veel tannine decanteert bijvoorbeeld langzamer

Door te decanteren zou de wijn zich openen en zou de wijn een gecompliceerd geurboeket ontwikkelen. Een andere theorie zegt precies het tegenovergestelde: wijn verliest juist aroma’s.

Dé redenen om wijn wel of niet te decanteren

Er zijn enkele praktische redenen om wijn wél te decanteren en goede redenen om het niet te doen.

Redenen om wijn wél te decanteren

  • Sediment verwijderen. Sediment proeft meestal bitter en/of astringent
  • Wijnfouten (zie artikel) zoals waterstofsulfide- en zwavelverbindingen laten uitgassen
  • Als in een wijn een beetje CO2 zit opgesloten, kan decanteren de CO2 doen laten verdwijnen. Als er CO2 in wijn zit ontstaan er bubbels
  • De wijn een geurboeket met complexe geuren laten ontwikkelen. Door wijn te decanteren zou namelijk een complex geurboeket ontstaan, maar meningen hierover verschillen
  • Sterke geuren en tannine bij een jonge wijn iets verzachten bij bijvoorbeeld jonge Bordeaux wijn. Jonge Bordeaux kan enkele jaren na het bottelen nog erg sterke smaken en veel tannine hebben. Deze wijn kan profiteren van decanteren
  • Een decanteervaas met wijn kan mooi staan op tafel tijdens bijvoorbeeld een diner

Redenen om wijn niet te decanteren

  • Wijn decanteren kan schadelijk zijn voor de smaak van de wijn. Er zijn mensen die beweren dat wijn beter gaat smaken door te decanteren, maar er zijn ook mensen die het tegendeel beweren
  • Gedecanteerde wijn kan sommige aroma’s geheel of gedeeltelijk verliezen
  • Het is moeilijk of zelf onmogelijk om van tevoren precies te bepalen hoe lang een wijn moet decanteren. Als wijn te lang decanteert zal hij oxideren en sherry-achtig gaan smaken. Het oxidatieproces is niet terug te draaien. Een te ver geoxideerde wijn is verpest
  • Oude wijn kan al na enkele uren of zelfs sneller oxideren. Het is jammer om een oude wijn die lang heeft liggen rijpen te verpesten door te lang te decanteren
  • Als een fles eenmaal is gedecanteerd, moet hij meteen worden opgedronken. Als hij langer open blijft zal het oxidatieproces de wijn verpesten

Kortom; er zijn goede redenen om wijn wél te decanteren zoals bijvoorbeeld sediment of wijnfouten verwijderen. Echter, er zijn ook goede redenen om het niet te doen zoals de kans op sherry-achtige smaken door oxidatie en het verlies van aroma’s. Ook is het de vraag of decanteren een wijn beter laat smaken en geuren.

Is wijn decanteren nostalgie?

Misschien is decanteren deels nostalgie, maar het heeft wel degelijk praktisch nut zoals bijvoorbeeld sediment verwijderen. Decanteren komt voort uit het verleden. Vroeger was wijn troebel en zaten er kleine deeltjes in de wijn zoals dode gistcellen, stukjes druivenschil, takjes, pitten, pulp en andere substanties. Door te decanteren konden deze deeltjes eruit worden gehaald.

Tegenwoordig is wijn door filtering schoon en helder. Sediment verwijderen door decanteren is nog af en toe nodig. Dus altijd alle wijnen decanteren voor het uitschenken is niet nodig. Toch zijn er mensen die al hun wijnen decanteren. Mogelijk doen deze mensen dit omdat het in verleden ook zo werd gedaan en geloven ze dat decanteren de smaak écht verbeterd.

Welke wijn decanteren en hoe lang?

Als je gaat decanteren, hou dan de onderstaande tijden aan:

  • Nét voor het serveren decanteren: rode wijn uit de Bordeaux en Rhône die meer dan 20 jaar oud zijn
  • 1 à 2 uur voor het serveren decanteren: rode wijn uit de Bordeaux en Rhône van 5 tot 20 jaar oud
  • Ongeveer 4 uur voor het serveren decanteren: wijn met veel tannine jonger dan 5 jaar oud en op eikenhout gerijpt zoals bijvoorbeeld:
    • Franse rode Bordeaux en Rhône
    • Italiaanse Barolo, Barbaresco en Brunello
    • Spaanse rode Rioja, Priorat en Ribera del Duero
    • Portugese rode Dão en Douro
    • Cabernet Sauvignon en Syrah/Syraz uit nieuwe wijnlanden zoals Amerika, Chili en Argentinië

Conclusie: wanneer wel of niet wijn decanteren?

Weet je niet zeker of je wijn wel of niet moet decanteren? We geven de volgende adviezen:

  • Wel of niet decanteren is persoonlijk. Als je besluit te decanteren, pas dan op met de duur: te lang decanteren kan een wijn verpesten
  • Decanteer wijn om eventueel sediment, wijnfouten en CO2 te verwijderen
  • Decanteer jonge wijn waar veel tannine in zit, als de wijn sterke smaken heeft en als de smaak erg gesloten is. Dit kunnen bijvoorbeeld jonge rode Bordeaux, Barolo en Rhône wijnen zijn
  • Pas erg op met het decanteren van oude wijn omdat deze zeer snel kan oxideren

Bronnen:

Winkelmand is leeg